ÇARŞI NEDEN HERŞEY’E KARŞI ?
Her türlü dışarıya çıkmak, biraz gezinmek fiiline “Çarşıya gidiyor ..” yada “ gidiyorum..” denen bir şehirde, şüphe yok ki ÇARŞI, Beşiktaş’ın ÇARŞI’sından daha büyük önem taşır.
Siyasetin,sosyal yaşamın, ekonominin ,kültürün en özel unsurlarını çarşı da, ya da Malatya merkezli “DIŞARIDA” bulabildiğimiz düşüncesi hakimdir hepimizde.
Mesela rahmetli mıh Osman amcamız nur içinde yatsın OSMAN ÇAĞLI, Malatyanın çok göç aldığını ifade ederken “ Çarşıda selam verecek adam galmadı…” derdi.
“Çoğunu tanımıyım ..” diyerek Malatyanın yabancılaştığını belirten hepimizin aile büyüğü Hadi ÇEKİRDEK te rahmet istedi zahir.
Hedef kitle, istatistiki verilerin sağlıklı biçimde alınabileceği anket mekanı, hep ÇARŞI oldu.
Yani ÇARŞI, Malatyanın kan örneğinin alınacağı yer, Malatya’yı temsil edebilecek herkesin belli aralıklarla geçtiği mekan parçası.
Peki neredir, sınırı ortalama nedir bu ÇARŞI’nın ?
Vilayet meydanıdır, Atatürk(KIŞLA) Caddesidir.Fuzuli Caddesi, Mücellidir,İnönü(İstasyon) caddesinin dörtyol dan devamla Öğretmen evine dayandığı noktadır.
Akpınardır mesela,Yeni Cami den Çevreyoluna kadar uzanan bölgedir,Bakırcılar çarşısı,Şire pazarıdır.
Öyleki merkezi İsmetpaşa heykeli pergelin bir ayağı, yaklaşık 2-3 kilometre yarıçaplı daire içidir.
Peki sokak konuşmaz, cadde suskun, dükkan’ın ağzı yokken kimdir bu konuşan ?
Esnaftır, yoldan geçen vatandaştır mesela, şehri o an yeni teneffüs etmeye başlayan yabancıdır bir an için, Emekliler Parkında emekliler oturur bir kuralmış gibi hakikaten oturan emeklidir. Başına ister 10 yıl ister 10 dakika önce gelmiş bir olayı anlatma isteğindeki her hangi bir semtli Malatyalıdır.
Melekbaba da konuşmaz Melekbaba sakini, ÇARŞI da cesaret gelir konuşur.
Taştepe’li evinde dert üstü murad üstü gibidir, ÇARŞI ona “Konuş…” der döktürür…
Mesela Milli Egemenlik caddesi ki orası da ÇARŞI kapsamındadır, eylem yapar Yamaç Mahalleli, kendi mahallesinde basına yazılı açıklama bile yapamaz.
ÇARŞI konuşturur adamı…
Neye bağlıyorsunuz peki bu işi ?
Topluluk içinde özgüven meselesi.
Konuşmayanların içinde de vatandaşın sivrilmemek isteği.
ÇARŞI aksi durur çoğu zaman, Malatya geneli tercihlerine ters bakar, eleştiri getirir.
Siyasetçiyi yoran ÇARŞI’dır.
Eleştirir, iyi konuşur, tartışır,…Esnaf gezilerini siyasilerin pek sevmemeye başlaması da bundandır.
Çarşı her şeye mi karşı, yoksa karşı olunması gerekene mi ?
Malatya’ya yakıştıramadıklarına, olmaması gerekene, olması gerektiğini bir türlü göremediğine, yılların anılarını yüreğinde barındırma geleneğine, geçmiş – bugün karşılaştırmasını elden bırakmayışına, ker türden düşüncenin aynı mekanda kesişmesine ….
Çarşı şehrin misafir odası gibidir çünki.
Geleni o meydanlar ağırlar.
Gelen o bölgede adımlarını ağırlaştırarak bakar…
Bir süredir seçimlerin sonucu ile ÇARŞI düşüncesi aynı telden çalmamaya başladı.
ÇARŞI görüşü, sonuç olamıyor yani.
Malumunuzdur herhalde İstanbul da yaşayıp deniz görmemiş çok vatandaşımız varmış. Epeyce önceleri istatistiklerini de verdiler.
Malatya sözde büyürken, kilometre olarak gelişmedi.
Hala Ankara asfaltı 5. kilometre’yi adres gösterirseniz odun ardiyesine denk geliyor mesela.
Ama adı büyüme konulan, gelişmeme durumu çoğu merkez köy, orta uzaklıktaki mahallelerde vatandaşın ÇARŞI ile yolunu kesti.
ÇARŞI o kadar yakındı ama artık çok uzak.
Hergün sıradan geçiş yaptığınız çok sayıda merkez cadde ve sokak çok sayıda vatandaşa çok uzak artık.
1 otobüs yada minibüs uzaklıktaki epeyce mekandan insanlar sağlama yaparak dışarıya çıkıyor kimsenin haberi yok.
Gidiş – geliş 2 TL.
E, iş – yok güç yok gezmekte neyin nesi ?
Gitmesen bir şey olmaz, ama o para eder sana 4 ekmek.
Şimdi ÇARŞI ile genel düşünce neden koptu sizce…